Ik was vlak voor de verkiezingen best wel hoopvol over de positieve geluiden van D66. Niet alleen de boodschap om belangrijke zaken echt op te gaan pakken maar ook de wil om er samen met andere partijen uit te komen. Ik krijg na de formatie alleen het gevoel dat vooral de druk op de samenleving verder wordt opgevoerd en heb ook het idee dat als er verder wordt geformeerd we op een aantal punten na niet veel meer zijn opgeschoten dan het vorige kabinet.

Deze blog gaat niet zozeer over preventie of meer geld naar de psychiatrie om onze mentale toekomst te verbeteren maar geeft inzicht in een aantal zaken die voor iedere burger de mentale gezondheid zouden kunnen vergroten en meer rust en ruimte geeft voor een betere mentale toekomst.

De impact van AI op onze samenleving met een focus op onderwijs, arbeidsmarkt en innovatie.

Je hoeft de TV maar aan te zetten en de belangrijkste thema’s zijn oorlog en AI. Wat AI exact met onze samenleving gaat doen is denk ik nu nog onzeker. Dat het de wereld gaat veranderen is wel een ding dat zeker is. Bedrijven zullen op dit vlak gaan innoveren en ook het onderwijs en de arbeidsmarkt zullen gaan veranderen. Elon Musk geeft zelfs aan dat werken in de toekomst optioneel gaat worden. Dat werken optioneel gaat worden denk ik niet, maar er zal in de toekomst wel meer behoefte zijn aan andere banen. Denk bijvoorbeeld aan de zorg, bouw en ICT. Wat mij opvalt in het nieuws is dat op dit moment de meeste banen die verdwijnen die van jongeren zijn en dat hun juist het beste met AI overweg kunnen. Ik vind het een gemiste kans dat er geen minister van AI is aangewezen. Voordat er drastische veranderingen worden doorgevoerd zou er juist eerst een duidelijke toekomstvisie moeten worden gecreëerd m.b.t. het onderwijs en de arbeidsmarkt. Omdat die toekomst nog niet helder is hebben mensen met een baan die bijvoorbeeld moeten worden omgeschoold nog geen stip op de horizon. Dit geeft druk, zeker ook omdat nog niet helder is hoeveel tijd het gaat kosten om iemand bijvoorbeeld om te scholen. Daarnaast is het maar de vraag of er meer geld naar onderwijs moet als bijvoorbeeld door AI er in de toekomst een minder divers onderwijsaanbod nodig is. Mijn boodschap aan het kabinet is dus om eerst een heldere toekomstvisie op AI te creëren. Niet alleen om rust te creëren maar ook om door weer een verandering door te voeren de druk niet verder te vergroten op bijvoorbeeld het UWV. Daar gaat zoals we weten veel mis omdat het systeem te complex is geworden.

Van uitkering naar basisinkomen.

Er zijn steeds meer berichten dat veel meer mensen in de toekomst gebruik zullen gaan maken van een uitkering, met name vanwege psychische klachten. Daarnaast stromen er maar weinig mensen uit naar een baan. Er zijn veel regelingen om werkgevers te motiveren om mensen met een uitkering aan een baan te helpen, maar hier gaan dan ook veel dingen mis. Denk bijvoorbeeld aan de verrekeningen tussen werkgever en UWV wanneer je vanuit een uitkering naar een baan gaat maar nog niet direct meer loon dan uitkering verdient. Naast eenvoudiger beleid is er ook nog steeds stigma bij werkgevers om mensen met een uitkering aan te nemen waardoor er denk ik ook nog een andere cultuur bij werkgevers moet ontstaan. Verder vertelde iemand mij ooit dat veel mensen met een uitkering een taak beter kunnen invullen als vrijwilliger dan met een normaal inkomen. Waarschijnlijk is de verantwoordelijkheid voor een betaalde baan voor sommigen nog net wat te groot. Ik denk dat er veel potentieel zit voor de arbeidsmarkt m.b.t. het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Wat je bijvoorbeeld zou kunnen doen is mensen met een uitkering de mogelijkheid geven om bij het vinden van een baan over te stappen op een basisinkomen op basis van het sociaal minimum. Dit vermindert het stigma rondom de doelgroep en mogelijk stimuleer je mensen hiermee om in eerste instantie op zoek te gaan naar een parttime baan. Een deel krijgt de schatkist weer terug in de vorm van inkomstenbelasting, minder uitkering en minder kosten aan zorg- en huurtoeslag. Mensen met een uitkering kunnen hierdoor met minder druk weer de arbeidsmarkt op gaan.

Schrap de kostersdelersnorm voor mensen met een uitkering voor meer doorstroom op de woningmarkt.

Jaren terug is besloten om mensen met bijvoorbeeld een bijstandsuitkering te korten op hun uitkering als ze met meer mensen in een huis gaan samenwonen. Dit zorgt ervoor dat mensen die een uitkering hebben mogelijk minder snel gaan samenwonen omdat je hierdoor gekort wordt op je uitkering en afhankelijker wordt van bijvoorbeeld een partner of andere huisgenoten. Door de kostendelersnorm af te schaffen gaan mogelijk meer mensen samenwonen en ontstaat er meer doorstroming op de huizenmarkt en dan voornamelijk binnen de sociale huursector. Mogelijk ontstaat er bij mensen met een uitkering ook meer lucht m.b.t. het vinden van een baan en verminder je het sociale isolement. Ook de AOW-uitkeringen verschillen m.b.t. de hoogte als het gaat om alleenstaanden en samenwonenden.

Geef mensen meer flexibiliteit m.b.t. hun pensioen en AOW-uitkering.

Wij worden met zijn allen steeds ouder in Nederland en dus ontkomen we er niet aan om ook te kijken naar de leeftijdsgrens van de AOW-uitkering. Naast het verhogen van de leeftijdgrens zou het kabinet ook kunnen kijken naar meer flexibiliteit. De overgang van het werkende leven naar je pensioen is best groot. Wellicht voelen de eerste drie weken nog als vakantie maar na je werkende leven ga je ook een andere invulling geven aan je leven. Door mensen de mogelijkheid te geven om eerder gebruik te maken van een deel van hun pensioen en AOW-uitkering kunnen mensen ervoor kiezen om bijvoorbeeld wat vroeger minder te gaan werken en iets langer door te werken dan nu het geval is. Hierdoor verloopt de overgang van werk naar pensioen ook een stuk soepeler.

En dan nog iets anders, maar dan minder over de mentale gezondheid. We proberen in Nederland de uitstoot van stikstof te verminderen. Bijvoorbeeld door boeren uit te kopen. Wereldwijd verminderen we hiermee niet de uitstoot als we allemaal evenveel vlees blijven eten. Misschien verplaatsen we wel het probleem door boeren in Nederland uit te kopen. Misschien kunnen we beter de BTW op de verkoop van vlees verhogen. Daarnaast vertelde iemand mij dat sommige boontjes in de Nederlandse winkel ver hier vandaan worden verbouwd. Misschien kunnen we de BTW op Nederlandse biologische landbouw verlagen zodat we op basis van transport de uitstoot van stikstof kunnen verminderen.

Tot slot

Niet alleen de politiek maar ook wij als samenleving kunnen dingen doen die de mentale gezondheid kunnen verbeteren. Een aantal jaren geleden startte ik samen met mensen uit mijn buurt met een plan om de binnentuin in ons appartementencomplex te vernieuwen. Vroeger had de woningbouwvereniging nog een potje met geld voor dit soort projecten maar tegenwoordig niet meer. Door een bijdrage van de woningbouwcorporatie, Ggnet en het Oranjefonds hebben wij nu weer een tuin waarmee we weer meer dan tien jaar vooruit kunnen. De podcast over hoe dit tot stand kwam vind je hier. Het is weer tijd voor de lente!

Ik heb de afgelopen dagen, weken, maanden en misschien wel jaren veel nagedacht over de toekomst en het verleden. Afgelopen week had ik een flashback naar het verleden. In mijn eerste psychose, ruim 10 jaar terug las ik een boek van Steve Blank over Business Development. Tijdens het lezen kwam ik tot de conclusie dat ik ver daarvoor in Twente al als Business Developer was begonnen. Met een korte en duidelijke presentatie was ik op pad gegaan om partijen te motiveren om aan mijn concept deel te nemen en gaandeweg heb ik het concept aangepast en verder vormgegeven. Misschien had ik in die tijd wel meer naar de behoefte van stakeholders moeten luisteren omdat ik misschien iets te enthousiast was en vastberaden om van het concept een succes te maken. Wat ik wel goed deed was het inzetten van mijn creativiteit, leggen van verbindingen en er voor iedereen het beste van proberen te maken.

Toen ik een tijdje terug op de website van Experience Community keek schrok ik wel een beetje. Mijn laatste bericht stamde inmiddels alweer uit 2021, ruim vier jaar geleden. Ook in die tijd ging ik op pad met mijn plan om mensen met een psychische kwetsbaarheid naar werk te begeleiden. Het verschil met die tijd was dat ik wel geloof had in mijn plan maar mijn voorstrekkersrol die ik vroeger had door een depressie en angst en paniekaanvallen niet goed over de brug kon brengen. Na een tweede gedwongen opname ruim drie jaar geleden kan ik nu zeggen dat ik toen voor een groot gedeelte ben vastgelopen. Het gevoel dat ik voor een lange tijd voor mij uit heb gestaard, mij heb afgevraagd wat en waarom mij dit was overkomen en gek genoeg ondanks dat ik mij niet goed heb gevoeld de tijd voorbij heb zien vliegen. En als ik eerlijk ben mijzelf misschien de afgelopen jaren ook niet goed had verzorgd. Zoekend naar een uitweg heb ik gek genoeg wel veel ideeën bedacht waar ik in de toekomst wat mee kan.

Na deze voorbijgevlogen jaren kwam ik eind vorig jaar tot de conclusie dat ik dit jaar de leeftijd van veertig jaar ga bereiken en dat als ik de leeftijd van 80 in levende lijve wil gaan halen een andere draai aan mijn leven mag gaan geven. Ik heb daarom de keuze gemaakt begin dit jaar gezonder te gaan leven en meer structuur aan mijn leven te geven. Daarnaast ga ik onderzoeken wat ik wil met mijn leven en welke vorm ik eraan wil gaan geven. Zowel m.b.t. werk als verschillende privé zaken. Ik merk nu al met een knipoog naar Blue Monday dat ik door deze stappen te zetten dingen meer in een stroomversnelling komen.

Afgelopen week dacht ik dus weer terug aan het lezen van dat ene boek en ondanks dat mijn leven voor mij een lange tijd bestond uit dichte mist heb ik de lucht weer iets op zien klaren. De afgelopen jaren hebben ook bestaan uit een zoektocht naar wat ik nodig heb om verder te komen in het leven om mij weer wat gelukkiger te voelen en meer in beweging te komen. Ik heb nagedacht over wat ik nodig heb en wie ik hier voor nodig heb. Ook heb ik met veel lotgenoten gesproken en gek genoeg denk ik dat er veel overeenkomsten zijn. Lotgenoten net als mij op weg helpen naar een leven met meer (veer)kracht en zingeving zodat zij weerbaarder met toekomstige tegenslagen om kunnen gaan, meer positieve ervaringen op kunnen doen, daar ga ik voor! Zoals Steve Blank zegt: “Get out of the building” wordt mijn motto voor het aankomende jaar!

Ik hoop dat jullie dit bericht lezen! Ik ga het aankomende jaar weer meer fysiek en online van mij laten horen. Via deze website ga ik dit doen door geregeld een blog te schrijven. Belangrijk thema hierbij is de relatie tussen verschillende maatschappelijke thema’s en de mentale gezondheid. Tot snel!!

Morgen gaat het gebeuren, een kleine formaliteit met voor mij een enorme betekenis. Ik ga mij inschrijven bij de Kamer van Koophandel om weer te participeren op de arbeidsmarkt als ondernemer. Ik weet nog goed dat ik mij voor de eerste keer inschreef. De reis die volgde was een leerzame trip maar ook wel een die mede door andere omstandigheden eindigde op een dood spoor.  Of is dat wel zo? Tuurlijk veel ellende meegemaakt maar toch ook wat geleerd!

Tijdens mijn behandeling binnen de GGZ die volgde liet iemand mij iets heel belangrijks zien. Ik kreeg de opdracht om in een bak te gaan staan en de ballen die erin lagen zo snel mogelijk uit de bak te gooien tot dat deze leeg was. Tegenover mij stonden vijf concurrenten die de opdracht kregen om die ballen weer terug te gooien. Zoals je misschien begrijpt moest ik het uiteindelijk afleggen maar omdat ik net pas nieuw was in die groep probeerde ik mij vooral te bewijzen. De les was dat ik over mijn grenzen heen was gegaan en eerder had moeten stoppen omdat de opdracht eigenlijk voor mij onmogelijk was.

Maar was ik eigenlijk wel zo gek. Toen ik vroeger op het voortgezet onderwijs zat werd ik op mijn rapport vooral afgerekend op een zo hoog mogelijke score m.b.t. de bij u bekende shuttle run test. Presteren wordt je al vroeg aangeleerd, zonder je grenzen aan te geven als je bijvoorbeeld het tempo fysiek of psychisch niet gewend bent.

In die ondernemersrace ben ik in het verleden meegegaan. Er werd mij op school door de medewerkers verteld dat die studiefinanciering de ideale kans was om als ondernemer aan de slag te gaan. Ik ging van start en gooide al mijn (overheids)geld erin, maar kom nu tot de conclusie dat een huisje kopen door mijn studieschuld in combinatie met een normale baan er niet in zit.

Geld maakt niet gelukkig maar je hebt het soms wel nodig om verder te komen. Met het ondernemerschap heb ik m.b.t. mijn ideeën weer de autonomie die ik nodig heb om verder te komen. Ik bedacht vroeger ooit een spreuk en die is nog steeds van toepassing op mij en misschien voor veel meer mensen met een uitkering relevant.

“Ondernemen is de wereld verbeteren door je dromen waar te maken”

Doe de dingen die bij je passen, dan komt het in combinatie met je ervaring wel goed!

Volg je hart en gebruik je verstand waar dat nodig is!

Groet en liefs,

Roel

Gezocht: talenten met ambitie en een psychische kwetsbaarheid die op termijn weer een rol van betekenis willen gaan spelen op de (Achterhoekse) arbeidsmarkt! Binnenkort wil ik van start gaan met een pilot versie van Experience Community. Binnen Experience Community gaan we kijken wat jou gelukkig maakt door gebruik te maken van Ikigai en Positieve Gezondheid. Het pilot project is zowel voor mij als mogelijk ook voor jou een manier om jezelf opnieuw uit te vinden en je weg te vinden naar een betaalde baan of het ondernemerschap. Uniek aan het project is dat je samen met mij gaat proberen om een stichting op te zetten die het na de pilot mogelijk maakt om lotgenoten te helpen hun weg naar de arbeidsmarkt te vinden. Dus ben je geïnteresseerd of ken je mogelijk iemand voor wie dit interessant is neem dan contact met mij op via 06-46767390

Ik ben inmiddels alweer meer dan een jaar op weg om Experience Community van de grond te krijgen. In de onderstaande video een update van mijn proces!

“Als je op reis bent en je doel ligt steeds verder weg, dan kom je er op een gegeven moment achter dat het echte doel de reis is!”